W kulturze zachodniej wyroby jubilerskie powstawały już w czasach starożytnych- aktualnie jednak, większość okazów znajdujących się na rynkach europejskich wytworzono po XVIIIw. Dopiero w połowie XIX wieku w Stanach Zjednoczonych rozwinął się niezależny przemysł jubilerski.
W XVIII wieku noszenie kosztowności było przywilejem niewielkiej ilości zamożnych ludzi. Wykonywano je ręcznie, na niewielką skalę. W połowie XIX wieku dochody klasy średniej i pracującej zaczęły wzrastać- rosnące zapotrzebowanie sprawiło, iż biżuterię zaczęto produkować masowo. Najpierw ręcznie, potem maszynowo.
Srebrne ozdoby wytwarzano w dużych ilościach- szczególnie w Birmingham i podobnych mu ośrodkach. Biżuteria tego typu jest nadal dostępna na rynku, a jej najlepsze egzemplarze są wysoko cenione przez kolekcjonerów.
W drugiej połowie XIXw. zrodził się ruch Arts and Crafts, oraz styl secesyjny- które przeciwstawiały się schematycznej produkcji maszynowej. Biżuteria tego okresu- projektowana i wytwarzana indywidualnie- nigdy nie pojawiała się w dużych ilościach. Pojedyncze sztuki- ze znakami firmowymi znanych artystów spotkać można rzadko i są szczególnie wartościowe. To samo można powiedzieć o wyrobach jubilerskich awangardowych projektantów stylu art deco- ich dzieła coraz trudniej spotkać. Biżuteria art deco jest tak ceniona przez kolekcjonerów, że kupują oni jej okazy niezależnie od tego, czy zostały opatrzone znakiem firmowym- czy nie.
W przeciwieństwie do innych przedmiotów rzemiosła artystycznego biżuteria często nie jest sygnowana. W Wielkiej Brytanii istniały bardzo surowe reguły rządzące znakowaniem i kontrolą jakości wyrobów- jednak nie były przestrzegane ściśle i w jubilerstwie nie zawsze obowiązywały. W tym samym czasie w Europie i Stanach Zjednoczonych systemy znakowania były znacznie mniej precyzyjne- dlatego określenie wartości i wieku poszczególnych okazów opiera się na dokładnym obejrzeniu przedmiotu i porównywaniu z innymi egzemplarzami- jednak taka metoda wymaga wielkiego znawstwa i doświadczenia.
Jednym ze sposobów określania wieku danej ozdoby może być ustalenie stylu, w jakim została ona wykonana. Należy odwiedzać muzea i oglądać kolekcje. W słynnych ośrodkach sztuki jubilerskiej- np. w Pforzheim (Niemcy), lub Whitby (Wlk.Brytania) stworzone zostały specjalne ekspozycje muzealne, prezentujące biżuterię pochodzącą stamtąd. Wybitnym źródłem wiedzy mogą okazać się rozmowy z antykwariuszami, oraz pracownikami domów aukcyjnych- można tam także dotknąć i obejrzeć biżuterię wystawianą na sprzedaż- co jest najlepszą metodą poznania okazu- umożliwiającego określenie jego wartości. Doskonałym źródłem mogą okazać sie także katalogi aukcyjne- ponieważ zawierają szczegółowe dane dotyczące znaków firmowych, występujących na danej biżuterii, stanu zachowania ozdoby, oraz jej wycenę. Nie należy jednak zapominać, iż ceny ustalone w salonach sprzedaży mogą się znacznie różnic od tych ustalonych przez antykwariuszy. Przyglądając się aukcjom- nowicjusz ma możliwość nauki szacowania biżuterii, określania, który z egzemplarzy jest wart swojej ceny, a który jest wyceniony za nisko, lub za wysoko.
Obecnie rynek handlu antykami jest wyjątkowo rozległy. Pięćdziesiąt lat temu ozdoby powstałe po 1830r uznawano za mało wartościowe- obecnie ozdoby secesyjne i w stylu art deco są bardzo poszukiwane i osiągają wysokie ceny. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie biżuterią powstałą w latach 1960-1970. Biżuterię sztuczną- niegdyś uważaną za podrzędny substytut wyrobów jubilerskich- obecnie zbiera wielu wybitnych kolekcjonerów; jest przedmiotem opracowań książkowych i podmiotem wielkich wystaw muzealnych.
ZAKUPY KOLEKCJONERSKIE
Przed kupieniem kosztowności na aukcji należy uprzednio zdobyć jak najwięcej informacji o danym typie wyrobów, ustalić górną granicę kwoty, jaką warto zapłacić za każdy licytowany wyrób, a następnie nie odstępować od niej. Należy przy tym pamiętać, iż domy aukcyjne obciążają nabywcę dodatkową opłatą wynoszącą około 10-15% ceny sprzedaży. I- co najważniejsze- nie można się zrażać. Aukcja jest otwarta dla wszystkich i nawet najbardziej doświadczenie antykwariusze kiedyś musieli na nią przyjść pierwszy raz.
Niektórzy koncentrują sie na kolekcjonowaniu okazów bardzo wąskiej grupy i często samo wyszukiwanie tych okazów cieszy ich tak samo jak kupowanie.
Jeżeli zbieranie biżuterii traktują Państwo jak inwestycję- należy pamiętać, że mało prawdopodobne jest, że bardzo tania biżuteria osiągnie nagle przy sprzedaży wysoką cenę. Jeżeli wahają sie Państwo pomiędzy kupnem rzadkiej ozdoby w złym stanie i bardziej popularnej, ale w lepszym stanie- lepiej wybrać to drugie.
Rynek sztuki zmienia się, ceny podlegają wahaniom- jednak, jeśli jakaś ozdoba jest dla kupującego źródłem przyjemności- zawsze jest dobrą inwestycją.
